Cách tính điểm trung bình môn THCS, THPT kèm ví dụ

Ở THCS và THPT, điểm trung bình môn học kỳ (ĐTBmhk) = (tổng điểm thường xuyên + 2 × điểm giữa kỳ + 3 × điểm cuối kỳ) ÷ (số điểm thường xuyên + 5). Điểm trung bình môn cả năm (ĐTBmcn) = (ĐTBmhk học kỳ I + 2 × ĐTBmhk học kỳ II) ÷ 3.

Cơ sở quy định

Cách tính này dùng cho học sinh THCS và THPT theo Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT về đánh giá học sinh. Các môn tính điểm được cho điểm theo thang 10 và kết quả làm tròn đến một chữ số thập phân. Quy định có thể được điều chỉnh, nên bạn hãy đối chiếu với hướng dẫn mới nhất của nhà trường hoặc sở giáo dục.

Các loại điểm và hệ số

Loại điểm	Ký hiệu	Hệ số	Số lần mỗi học kỳ
Đánh giá thường xuyên	ĐĐGtx	1	2 đến 4 lần, tuỳ số tiết của môn
Đánh giá giữa kỳ	ĐĐGgk	2	1 lần
Đánh giá cuối kỳ	ĐĐGck	3	1 lần

Số lần đánh giá thường xuyên phụ thuộc thời lượng môn: môn từ 35 tiết trở xuống một năm có 2 điểm mỗi học kỳ, môn trên 35 đến 70 tiết có 3 điểm, môn trên 70 tiết có 4 điểm.

Cách tính điểm trung bình môn từng bước

1. Cộng tất cả điểm đánh giá thường xuyên của học kỳ (hệ số 1).
2. Cộng thêm 2 lần điểm giữa kỳ và 3 lần điểm cuối kỳ.
3. Chia tổng cho (số điểm thường xuyên + 5). Số 5 chính là tổng hệ số 2 + 3.
4. Làm tròn đến một chữ số thập phân.
5. Cuối năm, lấy ĐTBmhk học kỳ I cộng 2 lần ĐTBmhk học kỳ II rồi chia 3.

Ví dụ 1: môn có 2 điểm thường xuyên

Bạn An có điểm thường xuyên 7 và 8, điểm giữa kỳ 6,5, điểm cuối kỳ 7,5.

• Tổng điểm thường xuyên: 7 + 8 = 15.
• Giữa kỳ nhân 2: 6,5 × 2 = 13. Cuối kỳ nhân 3: 7,5 × 3 = 22,5.
• Tử số: 15 + 13 + 22,5 = 50,5. Mẫu số: 2 + 5 = 7.
• ĐTBmhk = 50,5 ÷ 7 ≈ 7,214, làm tròn là 7,2.

Ví dụ 2: tính điểm cả năm

Bạn Bình học một môn có 3 điểm thường xuyên mỗi học kỳ.

• Học kỳ I: thường xuyên 8, 9, 7 (tổng 24); giữa kỳ 8; cuối kỳ 8. ĐTBmhk = (24 + 16 + 24) ÷ (3 + 5) = 64 ÷ 8 = 8,0.
• Học kỳ II: thường xuyên 9, 8, 10 (tổng 27); giữa kỳ 9; cuối kỳ 9. ĐTBmhk = (27 + 18 + 27) ÷ (3 + 5) = 72 ÷ 8 = 9,0.
• Cả năm: ĐTBmcn = (8,0 + 2 × 9,0) ÷ 3 = 26 ÷ 3 ≈ 8,667, làm tròn là 8,7.

Để ý rằng điểm cả năm (8,7) nghiêng về học kỳ II, vì học kỳ II có hệ số 2.

Học sinh tiểu học thì sao?

Tiểu học đánh giá chủ yếu bằng nhận xét thường xuyên và mức độ hoàn thành, không áp dụng công thức hệ số 1-2-3. Phụ huynh nên xem thông báo của nhà trường để biết cách ghi nhận kết quả từng môn.

Sai lầm thường gặp

• Chia cho số lần kiểm tra thay vì chia cho tổng hệ số.
• Quên cộng 5 (hệ số giữa kỳ và cuối kỳ) vào mẫu số.
• Làm tròn điểm học kỳ quá sớm ở bước trung gian, dẫn đến lệch kết quả.
• Cho rằng học kỳ I và II có trọng số bằng nhau.

Cách tính các điểm trung bình khác

Với bậc đại học, điểm được quy đổi theo tín chỉ và thang 4, bạn có thể tham khảo bài cách tính điểm đại học. Nếu cần nhìn lại kiến thức về số thập phân và phân số khi làm tròn, xem số thực là gì. Khi phải giải trình điểm số hay kỷ luật, bài cách viết bản kiểm điểm sẽ giúp bạn trình bày rõ ràng.

Câu hỏi thường gặp

Điểm trung bình môn học kỳ làm tròn thế nào?

Kết quả ĐTBmhk được làm tròn đến một chữ số thập phân. Ví dụ 7,214 làm tròn thành 7,2 và 8,666 làm tròn thành 8,7.

Điểm giữa kỳ có hệ số mấy?

Theo cách tính của THCS, THPT, điểm đánh giá giữa kỳ có hệ số 2, điểm đánh giá thường xuyên có hệ số 1 và điểm cuối kỳ có hệ số 3.

Học kỳ 2 có quan trọng hơn học kỳ 1 không?

Có. Khi tính điểm trung bình môn cả năm, điểm học kỳ 2 được nhân hệ số 2 nên có ảnh hưởng lớn hơn học kỳ 1.

Tiểu học có tính điểm trung bình môn không?

Không theo cách trên. Tiểu học đánh giá chủ yếu bằng nhận xét và mức độ hoàn thành, bài kiểm tra định kỳ có điểm số nhưng không dùng công thức hệ số 1-2-3 như THCS, THPT.

Vì sao điểm trung bình trên bảng điểm khác với mình tính?

Có thể do bạn chưa tính đúng số lần kiểm tra thường xuyên, quên hệ số hoặc làm tròn sớm ở bước trung gian. Hãy tính lại từng bước và hỏi giáo viên bộ môn nếu vẫn lệch.

Nguồn tham khảo

• Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về đánh giá học sinh THCS, THPT
• https://hethongphapluat.com/phap-luat/huong-dan/cach-tinh-diem-trung-binh-ca-nam-2026-bi-quyet-dat-loai-tot-cho-hoc-sinh-thcs-thpt.html