Tiếng Việt lớp 5 học những gì? Nội dung chương trình mới

Tiếng Việt lớp 5 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có 245 tiết trong một năm học, tương đương 7 tiết mỗi tuần, và được dạy theo bốn mạch: đọc, viết, nói và nghe, cùng với phần kiến thức tiếng Việt – kiến thức văn học lồng vào các bài học. Đây là năm cuối cấp tiểu học nên yêu cầu nặng về viết bài văn hoàn chỉnh và về câu ghép.

Tiếng Việt lớp 5 có bao nhiêu tiết và chiếm tỉ lệ thế nào

Lớp	Số tiết Tiếng Việt / năm	Trung bình mỗi tuần
Lớp 1	420 tiết	12 tiết
Lớp 2	350 tiết	10 tiết
Lớp 3	245 tiết	7 tiết
Lớp 4	245 tiết	7 tiết
Lớp 5	245 tiết	7 tiết

Tổng thời lượng lớp 5 là 1.050 tiết một năm, chưa tính môn tự chọn, nên riêng Tiếng Việt đã chiếm gần một phần tư thời gian học. Thời lượng này giữ nguyên từ lớp 3 nhưng nội dung nặng dần: tiếng Việt lớp 3 còn nhiều bài luyện câu đơn giản, tiếng Việt lớp 4 bắt đầu viết bài văn ngắn, còn lớp 5 yêu cầu bài văn nhiều đoạn và nhiều kiểu bài khác nhau.

Bốn mạch nội dung của Tiếng Việt lớp 5

• Đọc: đọc đúng, đọc diễn cảm, đọc hiểu văn bản văn học (truyện, thơ, kịch) và văn bản thông tin (bài giới thiệu, bản tin, văn bản hướng dẫn). Học sinh phải nêu được chủ đề, nêu được chi tiết nào gây ấn tượng và vì sao.
• Viết: viết đúng chính tả, viết đoạn và viết bài văn theo nhiều kiểu bài. Đây là mạch nặng nhất ở lớp 5.
• Nói và nghe: kể lại câu chuyện đã đọc, thuyết trình ngắn, tham gia thảo luận nhóm, biết lắng nghe và phản hồi ý kiến bạn.
• Kiến thức tiếng Việt và kiến thức văn học: không dạy thành bài lý thuyết riêng mà gắn vào bài đọc, bài viết, thường nằm ở phần luyện tập.

Kiến thức tiếng Việt lớp 5 cần nắm

Nhóm	Nội dung chính
Từ	Nghĩa của từ đa nghĩa, từ đồng nghĩa, cách dùng từ điển để tra nghĩa
Từ loại	Đại từ, kết từ và chức năng nối của chúng
Câu	Phân biệt câu đơn và câu ghép, các cách nối các vế câu ghép
Liên kết	Liên kết câu trong đoạn bằng phép lặp, phép thay thế, phép nối
Biện pháp tu từ	Điệp từ, điệp ngữ và tác dụng nhấn mạnh
Dấu câu	Dấu gạch ngang, dấu ngoặc kép, dấu hai chấm trong trường hợp cụ thể

So với lớp 4, phần khó nhất của lớp 5 là câu ghép và liên kết câu. Hai nội dung này quyết định chất lượng bài viết, vì bài văn lớp 5 đã dài tới ba, bốn đoạn nên các câu phải nối được với nhau.

Các kiểu bài viết trong Tiếng Việt lớp 5

1. Bài văn kể lại câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe, kể cả kể sáng tạo bằng cách thay đổi người kể hoặc thêm chi tiết.
2. Bài văn tả người: tả người thân, tả một người để lại ấn tượng.
3. Bài văn tả phong cảnh: tả một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi đã đến.
4. Đoạn văn nêu ý kiến về một sự việc hoặc một hiện tượng gần gũi, bước chuẩn bị cho dạng nghị luận ở trung học.
5. Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ, một câu chuyện, một người.
6. Đoạn văn giới thiệu một cuốn sách hoặc một nhân vật em thích.
7. Văn bản thực dụng: báo cáo công việc và chương trình hoạt động của lớp, của chi đội.

Để làm tốt bảy kiểu bài trên, kỹ năng nền tảng vẫn là viết đoạn văn đúng cấu trúc: mỗi đoạn một ý chính, có câu mở đoạn và câu kết đoạn. Học sinh nào viết đoạn chắc thì ghép thành bài rất nhanh.

Sách Tiếng Việt lớp 5 dùng bộ nào

Theo chủ trương xã hội hóa, cấp tiểu học có ba bộ sách giáo khoa đang lưu hành: Kết nối tri thức với cuộc sống, Chân trời sáng tạo (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) và Cánh Diều. Ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT chọn bộ Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ sách dùng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026 – 2027.

Điều này không có nghĩa sách cũ bị bỏ ngay. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sách giáo khoa và sách bài tập đã in từ năm 2025 trở về trước vẫn được tiếp tục sử dụng và tái sử dụng, trừ 11 đầu sách Lịch sử và Địa lí, Lịch sử, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, Địa lí phải chỉnh sửa theo địa giới hành chính mới. Riêng với Tiếng Việt, cả ba bộ đều viết theo cùng một chương trình nên yêu cầu cần đạt giống nhau, chỉ khác bài đọc và cách sắp xếp chủ điểm. Chi tiết về các bộ sách được trình bày trong bài sách giáo khoa hiện nay có mấy bộ.

Cách học Tiếng Việt lớp 5 hiệu quả

• Đọc trước bài đọc ở nhà và gạch chân những từ chưa hiểu, rồi tra từ điển. Chương trình lớp 5 yêu cầu học sinh biết tự dùng từ điển.
• Mỗi tuần viết một đoạn văn tự chọn dài khoảng 100 chữ, nhờ người lớn soát câu ghép và dấu câu.
• Lập sổ tay câu hay: ghi lại những câu văn giàu hình ảnh gặp trong bài đọc, dùng lại khi viết bài tả người và tả phong cảnh.
• Luyện nói thành thói quen: kể lại nội dung một bài đọc trong hai phút, không nhìn sách.
• Không học tủ bài văn mẫu. Đề lớp 5 thường yêu cầu tả người hoặc cảnh gắn với trải nghiệm riêng, nên bài văn chép lại rất dễ bị phát hiện và điểm thấp.

Lên trung học cơ sở, môn học đổi tên thành Ngữ văn và phần luyện kiến thức tiếng Việt được tách thành mục riêng. Bạn có thể xem trước dạng bài thực hành tiếng Việt để biết nội dung lớp 5 sẽ được phát triển tiếp như thế nào.

Câu hỏi thường gặp

Tiếng Việt lớp 5 học mấy tiết một tuần?

Trung bình 7 tiết một tuần, tính theo 245 tiết trong 35 tuần học. Trường có thể xếp 7 hoặc 8 tiết tùy tuần, miễn bảo đảm đủ tổng số tiết cả năm.

Tiếng Việt lớp 5 khác tiếng Việt lớp 4 ở điểm nào?

Thời lượng giống nhau nhưng lớp 5 yêu cầu cao hơn: phải phân biệt câu đơn và câu ghép, biết liên kết câu trong đoạn, viết được bài văn nhiều đoạn và viết cả văn bản thực dụng như báo cáo công việc, chương trình hoạt động.

Có bắt buộc mua sách Tiếng Việt lớp 5 mới không?

Không. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép tiếp tục sử dụng và tái sử dụng sách giáo khoa đã in từ năm 2025 trở về trước. Phụ huynh nên hỏi giáo viên chủ nhiệm về bộ sách nhà trường đang dạy trước khi mua.

Học sinh chuyển trường giữa năm mà khác bộ sách thì sao?

Ba bộ sách cùng dựa trên một chương trình nên yêu cầu cần đạt là như nhau, chỉ khác bài đọc. Học sinh chỉ cần mượn hoặc mua sách của trường mới, phần kiến thức tiếng Việt và kiểu bài viết không thay đổi.

Tiếng Việt lớp 5 có kiểm tra đọc hiểu không?

Có. Đề kiểm tra thường gồm phần đọc hiểu một văn bản ngoài sách kèm câu hỏi, phần kiến thức tiếng Việt và phần viết đoạn hoặc viết bài văn.