Ngày của Cha là ngày nào? Nguồn gốc và cách tính hằng năm

Ngày của Cha (Father’s Day) là Chủ nhật thứ ba của tháng Sáu hằng năm theo cách tính phổ biến nhất, bắt nguồn từ Mỹ và được Việt Nam cùng nhiều nước áp dụng. Vì tính theo thứ nên ngày cụ thể đổi mỗi năm: 20/6/2027, 18/6/2028, 17/6/2029.

Cách tính Ngày của Cha và bảng ngày các năm tới

Quy tắc rất đơn giản: tìm Chủ nhật đầu tiên của tháng Sáu, cộng thêm 14 ngày. Kết quả luôn nằm trong khoảng 15/6 đến 21/6.

Năm	Chủ nhật đầu tháng Sáu	Ngày của Cha
2026	7/6	21/6/2026 (đã qua)
2027	6/6	20/6/2027
2028	4/6	18/6/2028
2029	3/6	17/6/2029
2030	2/6	16/6/2030
2031	1/6	15/6/2031

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với Ngày lễ tình nhân 14/2 hay Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 – những ngày có số ngày cố định. Ngày của Cha là ngày trôi theo thứ, nên mỗi năm phải tra lại.

Nguồn gốc Ngày của Cha

Lịch sử của ngày này gắn với một người cụ thể và một quá trình vận động kéo dài hơn 60 năm:

• 1909: bà Sonora Smart Dodd ở Spokane, bang Washington (Mỹ), sau khi nghe một bài giảng về Ngày của Mẹ, đã nghĩ tới việc cần có một ngày tương tự dành cho người cha. Cha bà là một cựu binh, một mình nuôi sáu người con sau khi vợ qua đời.
• 19/6/1910: lễ Ngày của Cha đầu tiên được tổ chức tại Spokane, với sự hỗ trợ của YMCA và các nhà thờ địa phương.
• 1924: Tổng thống Calvin Coolidge khuyến khích các bang tổ chức ngày này, nhưng không ra tuyên bố cấp quốc gia.
• 1966: Tổng thống Lyndon B. Johnson ra tuyên bố tổng thống đầu tiên vinh danh những người cha, ấn định ngày là Chủ nhật thứ ba của tháng Sáu.
• 1972: Tổng thống Richard Nixon ký văn bản luật, biến Ngày của Cha thành ngày lễ quốc gia thường niên của Mỹ.

Cần lưu ý thêm: một buổi lễ tưởng niệm những người cha từng được tổ chức ở Fairmont, bang West Virginia, ngày 5/7/1908 – trước sự kiện Spokane. Tuy nhiên buổi lễ đó không được lặp lại và không lan rộng, nên Spokane 1910 vẫn được coi là khởi điểm của ngày lễ như ta biết hôm nay.

Ngày của Cha ở các nước khác nhau thế nào?

Không phải nước nào cũng dùng Chủ nhật thứ ba của tháng Sáu. Một số nước chọn ngày gắn với tôn giáo hoặc truyền thống riêng, ví dụ nhiều nước Công giáo ở châu Âu kỷ niệm vào ngày lễ Thánh Giuse 19/3, còn một số nước khác đặt ngày này trong các tháng khác. Vì vậy, khi gửi lời chúc cho người ở nước ngoài, nên kiểm tra ngày của nước đó thay vì mặc định theo lịch Mỹ.

Ở Việt Nam, Ngày của Cha được biết tới chủ yếu qua truyền thông và mạng xã hội trong khoảng hai thập niên gần đây, đi cùng Ngày của Mẹ (Chủ nhật thứ hai của tháng Năm). Đây là ngày lễ mang tính văn hóa, không phải ngày nghỉ lễ: Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 chỉ quy định 11 ngày nghỉ lễ, Tết gồm Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, 30/4, 1/5, Quốc khánh và Giỗ Tổ Hùng Vương – không có Ngày của Cha.

So sánh các ngày tôn vinh gia đình

Ngày lễ	Thời điểm	Cách tính	Nghỉ lễ ở Việt Nam
Ngày của Mẹ	Chủ nhật thứ hai tháng Năm	Trôi theo thứ	Không
Ngày của Cha	Chủ nhật thứ ba tháng Sáu	Trôi theo thứ	Không
Ngày Quốc tế Phụ nữ	8/3	Ngày cố định	Không
Ngày Gia đình Việt Nam	28/6	Ngày cố định	Không

Nên làm gì trong Ngày của Cha?

• Gọi điện hoặc về thăm – với nhiều người cha, đây là món quà có giá trị nhất và cũng là tinh thần ban đầu của ngày lễ.
• Viết một lời cảm ơn cụ thể, nhắc một việc cha đã làm, thay vì lời chúc chung chung.
• Chọn quà thiết thực theo nhu cầu thật: đồ dùng sức khỏe, sách, dụng cụ cho sở thích của cha.
• Nếu ở xa, có thể hẹn một bữa ăn trực tuyến cùng cả gia đình vào đúng Chủ nhật đó.

Vì ngày này luôn là Chủ nhật, việc sắp xếp thời gian thường dễ hơn các dịp rơi vào ngày làm việc, và bạn không cần chờ kỳ nghỉ Tết hay nghỉ lễ dài mới về thăm nhà.

Vì sao Ngày của Cha xuất hiện muộn hơn Ngày của Mẹ?

Ngày của Mẹ được công nhận ở Mỹ từ năm 1914, trong khi Ngày của Cha phải chờ tới năm 1972 mới thành ngày lễ quốc gia – chênh nhau gần 60 năm. Các tài liệu lịch sử ghi nhận vài lý do:

• Trong giai đoạn đầu, nhiều người cho rằng một ngày lễ dành cho người cha là sự bắt chước thiếu tự nhiên, và bản thân nhiều người cha tỏ ra e dè với việc được tặng hoa, tặng thiệp.
• Đã có nhiều lần đề xuất lên Quốc hội Mỹ nhưng bị gác lại vì lo ngại ngày lễ sẽ bị thương mại hóa.
• Phải tới thập niên 1930–1950, khi các hiệp hội thương mại và báo chí cùng cổ động, ngày này mới được xã hội Mỹ chấp nhận rộng rãi.

Điểm đáng chú ý là bà Sonora Smart Dodd vẫn sống tới năm 1978, tức bà kịp thấy ngày lễ do mình khởi xướng được luật hóa. Lịch sử này giải thích vì sao Ngày của Cha, dù phổ biến toàn cầu, vẫn chưa có một ngày chung cho tất cả các nước.

Câu hỏi thường gặp

Ngày của Cha là ngày nào?

Ngày của Cha là Chủ nhật thứ ba của tháng Sáu hằng năm. Vì tính theo thứ nên ngày cụ thể đổi mỗi năm: 20/6/2027, 18/6/2028, 17/6/2029, 16/6/2030.

Ngày của Cha do ai khởi xướng?

Bà Sonora Smart Dodd ở Spokane, bang Washington (Mỹ) là người vận động sau khi nghe một bài giảng về Ngày của Mẹ năm 1909. Lễ Ngày của Cha đầu tiên được tổ chức tại Spokane ngày 19/6/1910.

Ngày của Cha chính thức ở Mỹ từ năm nào?

Năm 1966, Tổng thống Lyndon B. Johnson ra tuyên bố đầu tiên ấn định Ngày của Cha vào Chủ nhật thứ ba của tháng Sáu. Năm 1972, Tổng thống Richard Nixon ký luật biến đây thành ngày lễ quốc gia thường niên.

Ngày của Cha có được nghỉ làm không?

Không. Ở Việt Nam, Ngày của Cha không nằm trong 11 ngày nghỉ lễ, Tết tại Điều 112 Bộ luật Lao động 2019. Ở Mỹ, đây là ngày lễ quốc gia nhưng luôn rơi vào Chủ nhật nên không tạo thêm ngày nghỉ.

Ngày của Mẹ là ngày nào?

Theo cách tính phổ biến từ Mỹ, Ngày của Mẹ là Chủ nhật thứ hai của tháng Năm, còn Ngày của Cha là Chủ nhật thứ ba của tháng Sáu. Hai ngày này đều là ngày trôi theo thứ, không cố định.