Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày nào? Nguồn gốc và nghi lễ

Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm và là một trong 11 ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương theo Bộ luật Lao động 2019. Vì tính theo âm lịch nên ngày dương lịch đổi mỗi năm: 16/4/2027, 4/4/2028, 23/4/2029 và 12/4/2030.

Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày gì?

Giỗ Tổ Hùng Vương – còn gọi là Lễ hội Đền Hùng hay Quốc lễ – là ngày người Việt tưởng niệm các Vua Hùng, những người được coi là tổ tiên dựng nên nhà nước Văn Lang. Trung tâm của ngày lễ là Khu di tích lịch sử Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, tỉnh Phú Thọ, nơi diễn ra lễ dâng hương với quy mô quốc gia. Câu “Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba” đã thành câu nhắc quen thuộc về mốc thời gian này.

Khác với phần lớn ngày lễ khác, đây là dịp mang tính tín ngưỡng – lịch sử chứ không gắn với một sự kiện chính trị cụ thể trong thế kỷ XX, nên được xếp cùng nhóm với Tết Âm lịch về tính truyền thống, dù chỉ nghỉ 1 ngày.

Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương theo dương lịch các năm tới

Năm	10/3 âm lịch	Thứ	Ghi chú
2026	26/4/2026	Chủ nhật	Đã qua; trùng ngày nghỉ hằng tuần nên phát sinh nghỉ bù
2027	16/4/2027	Thứ Sáu	Có thể ghép với cuối tuần thành 3 ngày
2028	4/4/2028	Thứ Ba	Trùng đúng tiết Thanh minh năm đó
2029	23/4/2029	Thứ Hai	Liền với cuối tuần trước đó
2030	12/4/2030	Thứ Sáu	Có thể ghép với cuối tuần

Nếu ngày 10/3 âm lịch trùng ngày nghỉ hằng tuần, khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động 2019 cho phép nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Cách vận hành này giống với kỳ nghỉ lễ 2/9 và lịch nghỉ Tết Nguyên đán.

Căn cứ pháp lý: Giỗ Tổ là ngày nghỉ có lương

Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 liệt kê 11 ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương trong năm:

Dịp nghỉ	Số ngày	Thời điểm
Tết Dương lịch	1	1/1
Tết Âm lịch	5	Cuối năm cũ và đầu năm mới
Ngày Chiến thắng	1	30/4
Ngày Quốc tế Lao động	1	1/5
Quốc khánh	2	2/9 và 1 ngày liền kề
Giỗ Tổ Hùng Vương	1	10/3 âm lịch

Riêng năm 2026, cán bộ, công chức, viên chức còn được nghỉ 1 ngày thứ Ba 24/11/2026 nhân Ngày Văn hóa Việt Nam theo Văn bản số 10065/VPCP-KGVX ngày 2/10/2026 của Văn phòng Chính phủ. Đó là quyết định riêng cho năm 2026, không phải ngày nghỉ lễ luật định: Điều 112 hiện vẫn liệt kê 11 ngày, và dự án luật bổ sung ngày 24/11 vào danh mục này còn đang được Quốc hội xem xét.

Người lao động phải làm việc đúng ngày Giỗ Tổ được trả lương làm thêm giờ ít nhất 300% theo Điều 98, chưa kể tiền lương ngày lễ nếu hưởng lương theo ngày. Dịp này nằm gần Ngày Quốc tế Lao động 1/5, nên nhiều năm hai kỳ nghỉ chỉ cách nhau vài tuần.

Đền Hùng và nghi lễ ngày Giỗ Tổ

Khu di tích lịch sử Đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, tỉnh Phú Thọ, cách Hà Nội khoảng 90 km. Quần thể chính gồm:

• Đền Hạ – nơi gắn với truyền thuyết mẹ Âu Cơ sinh bọc trăm trứng;
• Đền Trung – tương truyền là nơi các Vua Hùng họp bàn việc nước;
• Đền Thượng – trên đỉnh núi, nơi diễn ra lễ dâng hương chính;
• Lăng Hùng Vương và Đền Giếng – nằm ở khu vực phía dưới.

Lễ hội thường mở trước ngày chính giỗ nhiều ngày. Phần lễ gồm rước kiệu, dâng hương, tế lễ truyền thống; phần hội có hát xoan, hát ghẹo, thi gói bánh, các diễn xướng dân gian vùng trung du. Vào ngày 10/3 âm lịch, lễ dâng hương tại Đền Thượng được tổ chức với sự tham dự của lãnh đạo nhà nước, đồng thời nhiều địa phương và cộng đồng người Việt ở nước ngoài cũng làm lễ tưởng niệm.

Di sản được UNESCO ghi danh

Ngày 6/12/2012, tại kỳ họp của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 của UNESCO ở Paris, hồ sơ “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” được ghi vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Cần phân biệt rõ: danh hiệu dành cho tín ngưỡng – tức thực hành thờ cúng của cộng đồng – chứ không phải dành cho công trình kiến trúc Đền Hùng. Bản thân Khu di tích Đền Hùng được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo pháp luật Việt Nam.

Giá trị được UNESCO nhìn nhận là sức cố kết cộng đồng: một tín ngưỡng hướng về cội nguồn chung, lan rộng từ Phú Thọ ra nhiều vùng miền. Nếu quan tâm các di sản khác gắn với truyền thống Việt Nam, bạn có thể đọc thêm về Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Lưu ý khi đi Đền Hùng dịp Giỗ Tổ

• Ngày chính giỗ rất đông, nên đi sớm hoặc chọn các ngày trước đó trong khuôn khổ lễ hội.
• Đường lên Đền Thượng có nhiều bậc đá; chuẩn bị giày thấp, nước uống, trang phục kín đáo.
• Giữ gìn trật tự nơi thờ tự, không chen lấn khi dâng hương, hạn chế đốt nhiều hương và vàng mã.
• Các mốc tâm linh khác trong năm như Tết Thanh minh không phải ngày nghỉ lễ, cần chủ động xin phép.

Câu hỏi thường gặp

Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày nào?

Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm. Vì là ngày âm lịch, ngày dương lịch tương ứng thay đổi từng năm: 16/4/2027, 4/4/2028, 23/4/2029, 12/4/2030.

Giỗ Tổ Hùng Vương có được nghỉ làm không?

Có. Theo điểm e khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, Giỗ Tổ Hùng Vương là 1 trong 11 ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương, được nghỉ 1 ngày vào 10/3 âm lịch.

Nếu Giỗ Tổ trùng Chủ nhật thì sao?

Khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động 2019 quy định nếu ngày nghỉ lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần thì người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Năm 2026, Giỗ Tổ rơi vào Chủ nhật 26/4 nên phát sinh nghỉ bù theo cơ chế này.

Đền Hùng ở đâu?

Khu di tích lịch sử Đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, thuộc tỉnh Phú Thọ, cách Hà Nội khoảng 90 km. Quần thể gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Đền Giếng và Lăng Hùng Vương.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO ghi danh năm nào?

Ngày 6/12/2012, UNESCO ghi danh “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của chuyên gia.