Công thức tính diện tích hình chữ nhật và ví dụ minh hoạ

Diện tích hình chữ nhật bằng chiều dài nhân với chiều rộng: S = a × b (a, b cùng đơn vị đo; kết quả tính bằng đơn vị vuông như cm², m²).

Công thức tính diện tích hình chữ nhật

Hình chữ nhật là tứ giác có bốn góc vuông, hai cặp cạnh đối bằng nhau. Gọi a là chiều dài, b là chiều rộng thì:

• Diện tích: S = a × b
• Suy ra chiều dài a = S ÷ b và chiều rộng b = S ÷ a
• Chu vi: P = (a + b) × 2
• Đường chéo: d = √(a² + b²) (theo định lý Py-ta-go)

Cách hiểu đơn giản: nếu chia hình thành các ô vuông 1 đơn vị, hàng ngang có a ô, có b hàng, vậy tổng là a × b ô. Hình vuông là trường hợp đặc biệt a = b nên S = a². Bạn có thể xem thêm công thức chu vi hình vuông để phân biệt chu vi và diện tích.

Các bước tính diện tích hình chữ nhật

1. Xác định chiều dài và chiều rộng.
2. Đổi hai số đo về cùng một đơn vị.
3. Nhân hai số với nhau.
4. Ghi kết quả kèm đơn vị vuông (cm², m², …).

Bảng đổi đơn vị diện tích thường dùng

Đơn vị	Quy đổi
1 m²	10.000 cm² = 100 dm²
1 dm²	100 cm²
1 km²	1.000.000 m²
1 ha	10.000 m²

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1. Mảnh vườn dài 12 m, rộng 5 m. Tính diện tích.

Lời giải: S = 12 × 5 = 60 m².

Ví dụ 2. Hình chữ nhật có diện tích 84 cm², chiều dài 12 cm. Tính chiều rộng.

Lời giải: b = S ÷ a = 84 ÷ 12 = 7 cm.

Ví dụ 3 (khác đơn vị). Tấm bảng dài 250 cm, rộng 1,6 m. Tính diện tích theo m².

Lời giải: Đổi 250 cm = 2,5 m. S = 2,5 × 1,6 = 4 m².

Ví dụ 4. Hình chữ nhật có hai cạnh 12 cm và 5 cm. Tính diện tích, chu vi và đường chéo.

Lời giải: S = 12 × 5 = 60 cm²; P = (12 + 5) × 2 = 34 cm; d = √(12² + 5²) = √169 = 13 cm.

Ứng dụng và lưu ý

• Tính diện tích sàn nhà, phòng, thửa đất hình chữ nhật, số gạch cần lát (lấy diện tích sàn chia diện tích một viên, nên cộng hao hụt).
• Sai lầm hay gặp: quên đổi cùng đơn vị, nhầm công thức diện tích với chu vi, viết đơn vị là cm thay vì cm².
• Muốn tính diện tích hình khác, xem diện tích hình thoi, diện tích tam giác hay diện tích tam giác vuông (bằng một nửa hình chữ nhật có cùng hai cạnh góc vuông).

Bài tập tự luyện

1. Một sân hình chữ nhật dài 25 m, rộng 14 m. Tính diện tích. (Đáp số: 25 × 14 = 350 m²)
2. Một tờ giấy có diện tích 600 cm², chiều rộng 20 cm. Tính chiều dài. (Đáp số: 600 ÷ 20 = 30 cm)
3. Một phòng dài 6 m, rộng 4,5 m, lát gạch vuông cạnh 50 cm. Cần bao nhiêu viên, chưa tính hao hụt? (Diện tích phòng 6 × 4,5 = 27 m²; mỗi viên 0,5 × 0,5 = 0,25 m²; số viên 27 ÷ 0,25 = 108 viên)

Câu hỏi thường gặp

Công thức tính diện tích hình chữ nhật là gì?

S = a × b, với a là chiều dài và b là chiều rộng cùng đơn vị đo.

Biết diện tích và chu vi thì tìm các cạnh thế nào?

Từ chu vi suy ra a + b = P ÷ 2, từ diện tích có a × b = S. Hai số này là nghiệm phương trình x² − (a + b)x + ab = 0.

Hình chữ nhật có diện tích lớn nhất khi nào?

Với chu vi cố định, diện tích lớn nhất khi hai cạnh bằng nhau, tức là hình vuông.

Diện tích hình chữ nhật có tính bằng cm không?

Không. Diện tích tính bằng đơn vị vuông như cm², m². Đơn vị cm, m dùng cho độ dài.

Nguồn tham khảo

• Sách giáo khoa Toán tiểu học – Chương trình giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo)