Mình sắp có chuyến đi Thành phố Hồ Chí Minh và muốn ghé Dinh Độc Lập, nhưng tìm trên mạng thì thấy chỗ gọi Dinh Độc Lập, chỗ gọi Hội trường Thống Nhất, không rõ có phải một nơi không. Dinh nằm ở địa chỉ nào và lịch sử của công trình này ra sao? Mọi người có kinh nghiệm đi rồi chỉ giúp mình vài điều cần lưu ý với.
Dinh Độc Lập nằm ở số 135 đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Thành phố Hồ Chí Minh, ngay trung tâm thành phố và cách chợ Bến Thành chừng một cây số. Công trình bạn thấy hôm nay do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế, khánh thành ngày 31/10/1966, và đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2009.
Địa chỉ của di tích là 135 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, thuộc khu trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Sau đợt sắp xếp lại đơn vị hành chính năm 2025, tên phường trong địa chỉ hành chính có thay đổi, nhưng số nhà và tên đường vẫn giữ nguyên nên bạn chỉ cần tìm theo “135 Nam Kỳ Khởi Nghĩa”.
Khu đất rộng khoảng 12 ha, bốn mặt tiếp giáp các đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Huyền Trân Công Chúa, Nguyễn Thị Minh Khai và Nguyễn Du. Cổng chính hướng ra đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, mở ra một trục cây xanh dài, đó là lý do công trình thường xuất hiện trong ảnh chụp từ xa với thảm cỏ và hàng cây phía trước.
Vị trí này rất thuận lợi để ghép vào một buổi đi bộ tham quan trung tâm: Dinh Độc Lập, Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện trung tâm và Bảo tàng Thành phố đều nằm trong bán kính vài trăm mét. Nếu bạn muốn một chuyến xa hơn trong ngày, có thể kết hợp thêm địa đạo Củ Chi ở ngoại thành.
Trước đó, nơi đây là Dinh Norodom, do người Pháp xây dựng từ năm 1868 và hoàn thành năm 1871. Tên dinh lấy theo tên quốc vương Campuchia Norodom. Trong gần một thế kỷ, công trình lần lượt là nơi làm việc của Thống đốc Nam Kỳ, Toàn quyền Đông Dương, rồi sau năm 1954 trở thành dinh của người đứng đầu chính quyền Việt Nam Cộng hòa và được đổi tên thành Dinh Độc Lập.
Ngày 27/2/1962, hai phi công đối lập của quân đội Việt Nam Cộng hòa ném bom vào dinh. Cánh trái của công trình hư hại nặng, hầu như không thể sửa chữa để dùng tiếp. Chính quyền khi đó quyết định phá bỏ phần còn lại và xây một dinh mới hoàn toàn trên cùng nền đất.
Dinh mới khởi công ngày 1/7/1962, theo bản thiết kế của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người Việt Nam đầu tiên đoạt Giải thưởng lớn Khôi nguyên La Mã năm 1955. Công trình được khánh thành ngày 31/10/1966, khi người chủ trì xây dựng ban đầu không còn tại vị.
Điểm đáng chú ý nhất trong thiết kế là cách Ngô Viết Thụ đưa ý niệm phương Đông vào một khối nhà hiện đại. Mặt tiền có hệ lam bê tông chắn nắng gợi hình đốt tre, các khối nhà và hồ nước phía trước được sắp đặt theo trục đối xứng rõ ràng. Bên trong, dinh gồm nhiều tầng với gần một trăm phòng có công năng khác nhau: phòng khánh tiết, phòng họp nội các, phòng trình quốc thư, phòng làm việc, khu ở của gia đình, phòng chiếu phim, sân bay trực thăng trên nóc và một tầng hầm kiên cố dùng làm trung tâm chỉ huy.
Chính tầng hầm này là phần khiến nhiều khách tham quan bất ngờ nhất. Tại đây còn giữ hệ thống phòng bản đồ, máy thu phát tín hiệu và đường hầm thoát hiểm, cho thấy công trình được thiết kế vừa là dinh nguyên thủ vừa là một sở chỉ huy thời chiến.
Trưa ngày 30/4/1975, xe tăng của Quân Giải phóng tiến vào khuôn viên Dinh Độc Lập. Chiếc xe mang số hiệu 843 húc vào cổng phụ và bị kẹt lại, chiếc 390 sau đó húc đổ cổng chính và tiến thẳng vào sân. Trung úy Bùi Quang Thận cắm cờ trên nóc dinh lúc khoảng 11 giờ 30 phút. Cùng ngày, Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, đánh dấu kết thúc chiến tranh và mở ra thời kỳ thống nhất đất nước.
Vì sự kiện này, nơi đây trở thành một trong những địa chỉ lịch sử được nhắc đến nhiều nhất ở Việt Nam. Tháng 11/1975, công trình được đặt tên Hội trường Thống Nhất và từ đó vừa là di tích mở cửa cho công chúng, vừa là nơi tổ chức các hoạt động đối ngoại, hội nghị của thành phố.
Ngày 12/8/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1272/QĐ-TTg xếp hạng 10 di tích quốc gia đặc biệt đầu tiên của cả nước. Công trình nằm trong danh sách này, cùng với Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, chiến trường Điện Biên Phủ, Cố đô Huế, phố cổ Hội An và một số di tích khác.
Điều làm nên giá trị riêng của di tích là mức độ nguyên trạng. Phần lớn nội thất, đồ đạc, bản đồ và thiết bị trong dinh vẫn được giữ như thời điểm năm 1975, nên khách tham quan đi gần như đúng lộ trình mà những người làm việc ở đây từng đi hằng ngày. Đây là điểm khác biệt so với nhiều di tích chiến tranh khác, chẳng hạn Thành cổ Quảng Trị, nơi công trình gốc gần như không còn.
Đúng. Sau năm 1975, công trình được đặt tên Hội trường Thống Nhất và đây cũng là tên của đơn vị quản lý di tích hiện nay. Trên hồ sơ xếp hạng, di tích mang tên Di tích lịch sử Dinh Độc Lập. Người dân vẫn quen gọi là Dinh Độc Lập hoặc Dinh Thống Nhất.
Công trình hiện nay do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế. Ông là người Việt Nam đầu tiên đoạt Giải thưởng lớn Khôi nguyên La Mã năm 1955.
Ngày 12/8/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1272/QĐ-TTg xếp hạng 10 di tích quốc gia đặc biệt đầu tiên, trong đó có Dinh Độc Lập.
Di tích mở cửa đón khách gần như tất cả các ngày trong tuần và có bán vé tham quan, với mức giá khác nhau cho người lớn, sinh viên và học sinh. Vì giờ mở cửa cùng giá vé có thể thay đổi, bạn nên xem thông báo trên trang thông tin chính thức của Hội trường Thống Nhất hoặc gọi điện trước khi đi.
Ngày 27/2/1962, hai phi công đối lập của quân đội Việt Nam Cộng hòa ném bom vào dinh, làm cánh trái của công trình hư hại nặng và không thể khôi phục. Dinh Norodom bị phá bỏ, nhường chỗ cho công trình mới khởi công ngày 1/7/1962.
Biên soạn & kiểm tra bởi Ban biên tập Hỏi Đáp Trực Tuyến · Cập nhật
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để trả lời câu hỏi này.