Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần theo quy định hiện hành

Cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần hiện nay theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/7/2025): mỗi năm đóng trước năm 2014 được tính 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi được tính 2 tháng. Công thức: Mức hưởng = 1,5 × Mbqtl × T1 + 2 × Mbqtl × T2. Điều kiện rút đã thay đổi: người bắt đầu đóng từ 01/7/2025 không còn được rút sau 12 tháng nghỉ việc.

Ai còn được rút BHXH 1 lần?

Đây là thay đổi lớn nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15). Luật chia người lao động thành hai nhóm theo mốc 01/7/2025.

Nhóm 1 – người đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025 được rút BHXH 1 lần trong các trường hợp:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không nhận trợ cấp hằng tháng.
• Ra nước ngoài để định cư.
• Đang mắc một trong các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
• Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
• Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không tham gia BHXH tự nguyện, mà có thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
• Một số trường hợp phục viên, xuất ngũ, thôi việc không đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Nhóm 2 – người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi chỉ được rút khi:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
• Ra nước ngoài để định cư.
• Mắc một trong các bệnh nặng nêu trên.
• Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.

Nói cách khác, nhóm 2 không còn được rút BHXH 1 lần chỉ vì nghỉ việc 12 tháng. Đây là điểm nhiều người hiểu sai thành “từ 01/7/2025 không ai được rút nữa” – điều đó không đúng với những người đã tham gia trước mốc này.

Công thức tính BHXH 1 lần

Khoản 3 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định mức hưởng tính theo số năm đã đóng, mỗi năm gồm:

• 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, cho những năm đóng trước năm 2014.
• 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

Viết thành công thức:

Mức hưởng = 1,5 × Mbqtl × T1 + 2 × Mbqtl × T2

trong đó Mbqtl là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (đã nhân hệ số điều chỉnh tiền lương, hay còn gọi là hệ số trượt giá), T1 là số năm đóng trước 2014 và T2 là số năm đóng từ 2014.

Ba quy tắc phụ không được bỏ qua, vì đây là chỗ nhiều bài viết cũ còn chép theo Luật BHXH 2014 đã hết hiệu lực:

1. Tháng lẻ của giai đoạn trước 2014. Nếu có thời gian đóng cả trước và sau năm 2014 mà giai đoạn trước 2014 còn tháng lẻ, thì số tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn từ năm 2014 trở đi để tính. Sau khi gộp, tháng lẻ được quy đổi theo nguyên tắc chung của luật: từ 1 đến 6 tháng tính là nửa năm, từ 7 đến 11 tháng tính là một năm.
2. Đóng chưa đủ một năm. Mức hưởng bằng số tiền đã đóng, nhưng không quá 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Đây là điểm mới: Luật BHXH 2014 trước kia tính bằng 22% tổng tiền lương, còn Luật BHXH 2024 không dùng tỷ lệ này nữa.
3. Trần tiền lương đóng. Điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024 quy định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Mức tham chiếu từ 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, nên trần hiện nay là 20 × 2.530.000 = 50.600.000 đồng/tháng. Phần lương vượt trần không được tính vào Mbqtl.

Ví dụ tính bằng số cụ thể

Ví dụ 1 – số năm chẵn. Anh Nam đóng BHXH liên tục từ tháng 1/2012 đến tháng 12/2024. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sau khi nhân hệ số điều chỉnh là 8.000.000 đồng/tháng.

• Thời gian đóng trước 2014: từ 1/2012 đến 12/2013 = 2 năm, không có tháng lẻ.
• Thời gian đóng từ 2014: từ 1/2014 đến 12/2024 = 11 năm.
• Phần trước 2014: 1,5 × 8.000.000 × 2 = 24.000.000 đồng.
• Phần từ 2014: 2 × 8.000.000 × 11 = 176.000.000 đồng.
• Tổng mức hưởng = 24.000.000 + 176.000.000 = 200.000.000 đồng.

Ví dụ 2 – có tháng lẻ. Chị Lan đóng BHXH từ tháng 8/2010 đến tháng 12/2013, sau đó từ tháng 1/2014 đến tháng 8/2024. Mbqtl sau khi nhân hệ số điều chỉnh là 6.500.000 đồng/tháng.

• Trước 2014: 8/2010 đến 12/2013 = 41 tháng = 3 năm 5 tháng.
• Từ 2014: 1/2014 đến 8/2024 = 128 tháng = 10 năm 8 tháng.
• Chuyển 5 tháng lẻ của giai đoạn trước 2014 sang giai đoạn sau: 128 + 5 = 133 tháng = 11 năm 1 tháng. Lẻ 1 tháng (trong khoảng 1–6) tính là nửa năm → T2 = 11,5 năm; còn T1 = 3 năm.
• Phần trước 2014: 1,5 × 6.500.000 × 3 = 29.250.000 đồng.
• Phần từ 2014: 2 × 6.500.000 × 11,5 = 149.500.000 đồng.
• Tổng mức hưởng = 29.250.000 + 149.500.000 = 178.750.000 đồng.

Lưu ý: hai ví dụ trên giả định Mbqtl đã có sẵn. Trong thực tế, Mbqtl được tính bằng tổng của (tiền lương từng tháng × hệ số điều chỉnh của năm tương ứng) chia cho tổng số tháng đóng. Hệ số điều chỉnh được ban hành mới mỗi năm, nên kết quả thực tế có thể lệch so với tự tính. Nếu bạn làm thủ tục vào đầu năm khi hệ số của năm đó chưa công bố, cơ quan BHXH có thể chi trả phần chênh lệch sau.

Hồ sơ và thủ tục

1. Chuẩn bị hồ sơ: sổ BHXH (hoặc dữ liệu điện tử tương ứng); đơn đề nghị hưởng BHXH một lần theo mẫu; giấy tờ tùy thân. Trường hợp định cư nước ngoài, mắc bệnh nặng hoặc suy giảm khả năng lao động thì bổ sung giấy tờ chứng minh tương ứng.
2. Nơi nộp: cơ quan BHXH nơi cư trú, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VssID.
3. Thời hạn giải quyết: khoản 3 Điều 79 Luật BHXH 2024 quy định cơ quan BHXH giải quyết trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Luật BHXH 2014 trước đây quy định 10 ngày.
4. Nhận tiền: qua tài khoản ngân hàng cá nhân hoặc nhận trực tiếp.

Việc nộp hồ sơ trực tuyến cần tài khoản định danh điện tử – bạn có thể xem thêm về VNeID và về số định danh cá nhân.

Nên rút hay nên giữ?

Đây là quyết định cá nhân, nhưng cần cân nhắc vài điểm khách quan:

• Rút BHXH 1 lần đồng nghĩa với việc xóa thời gian đã đóng; sau này muốn có lương hưu phải đóng lại từ đầu.
• Luật BHXH 2024 đã hạ điều kiện hưởng lương hưu xuống đủ 15 năm đóng, nên người có 10–14 năm đóng chỉ còn cách một quãng không quá dài.
• Người hưởng lương hưu được cấp thẻ bảo hiểm y tế và lương hưu được điều chỉnh theo quy định – hai khoản này không có khi rút một lần.
• Nếu đang cần tiền gấp, hãy so sánh với các lựa chọn khác trước khi quyết định, vì đây là việc không thể quay lại.

Nếu bạn làm chủ hộ kinh doanh và đang xử lý đồng thời nghĩa vụ thuế, có thể xem thêm bài về hóa đơn điện tử.

Câu hỏi thường gặp

Từ 01/7/2025 có còn được rút BHXH 1 lần không?

Còn, nhưng tùy nhóm. Người đã tham gia BHXH trước 01/7/2025 vẫn được rút sau 12 tháng không tham gia BHXH nếu đóng chưa đủ 20 năm. Người bắt đầu tham gia từ 01/7/2025 thì không còn được rút theo điều kiện này, chỉ rút trong các trường hợp đặc biệt như định cư nước ngoài, bệnh nặng, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Mỗi năm đóng BHXH được tính bao nhiêu tháng lương?

1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho mỗi năm đóng trước năm 2014, và 2 tháng cho mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi.

Tháng lẻ được tính thế nào?

Tháng lẻ của giai đoạn trước năm 2014 được chuyển sang giai đoạn từ năm 2014 trở đi để tính. Sau khi gộp, từ 1 đến 6 tháng tính là nửa năm, từ 7 đến 11 tháng tính là một năm.

Trần tiền lương đóng BHXH hiện nay là bao nhiêu?

Cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu theo điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024. Mức tham chiếu từ 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, nên trần là 50.600.000 đồng/tháng. Phần lương vượt trần không được tính vào mức bình quân.

Đóng BHXH chưa đủ 1 năm thì được nhận bao nhiêu?

Theo điểm c khoản 3 Điều 70 Luật BHXH 2024, mức hưởng bằng số tiền đã đóng, nhưng không quá 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Mức 22% tổng tiền lương là quy định cũ của Luật BHXH 2014, nay không còn áp dụng.

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của chuyên gia.