Taurine là gì? Tác dụng và lưu ý khi dùng

Taurine (axit 2-aminoetansulfonic) là hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnh, có công thức C₂H₇NO₃S, có mặt tự nhiên trong cơ thể và trong thịt, cá, hải sản. Nó thường được thêm vào nước tăng lực và một số thực phẩm bổ sung. Bài viết chỉ cung cấp kiến thức tham khảo.

Taurine là gì?

Về hóa học, taurine là chất rắn kết tinh màu trắng, tan trong nước, khối lượng mol khoảng 125,14 g/mol. Nó thường được xếp vào nhóm “axit amin” nhưng chính xác hơn là một axit amin sulfonic, vì chứa nhóm sunfonic (–SO₃H) thay cho nhóm cacboxyl, và không được dùng để tạo protein.

Tên “taurine” bắt nguồn từ chữ Latin taurus (con bò đực), vì chất này lần đầu được tách ra từ mật bò vào đầu thế kỷ 19. Điều này không có nghĩa taurine trong sản phẩm hiện nay lấy từ bò, phần lớn được tổng hợp bằng hóa học.

Taurine có trong thực phẩm nào?

• Hải sản: nghêu, sò, trai, bạch tuộc, cá.
• Thịt gia cầm, thịt đỏ, nội tạng.
• Trứng, sữa chứa lượng nhỏ.
• Thực phẩm thực vật chứa rất ít, nên người ăn chay thường nạp ít taurine hơn từ khẩu phần.

Cơ thể người cũng có thể tự tổng hợp một phần từ cystein và methionin. Hai chất này đều liên quan đến hóa học của axit amin chứa lưu huỳnh.

Vai trò sinh học đã được nghiên cứu

Các nghiên cứu cho thấy taurine có mặt nhiều ở tim, võng mạc, não và cơ xương, tham gia các quá trình như tạo muối mật (giúp tiêu hóa chất béo), điều hòa thẩm thấu và cân bằng ion trong tế bào. Nhiều tác dụng khác đang được tiếp tục nghiên cứu, kết quả chưa thống nhất, nên cần tránh các quảng cáo khẳng định “chữa bệnh”.

Nội dung	Thông tin
Công thức	C₂H₇NO₃S (NH₂CH₂CH₂SO₃H)
Khối lượng mol	≈ 125,14 g/mol
Là thành phần protein?	Không
Nguồn chính	Hải sản, thịt, cá

Taurine trong nước tăng lực

Nhiều nước tăng lực chứa taurine cùng caffeine, đường và vitamin nhóm B. Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) trong ý kiến khoa học năm 2009 kết luận việc tiêu thụ taurine và glucuronolactone qua nước tăng lực ở mức thông thường không gây lo ngại về an toàn, nhưng EFSA không đánh giá an toàn của bản thân nước tăng lực; tuy nhiên tác dụng của cả thức uống còn phụ thuộc lượng caffeine và đường. Vì vậy cần thận trọng với trẻ em, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh tim mạch hoặc nhạy cảm với caffeine, và không nên kết hợp với rượu bia.

Lưu ý khi dùng

• Ưu tiên nhận chất dinh dưỡng từ bữa ăn cân đối.
• Đọc kỹ nhãn, chọn sản phẩm có công bố, nguồn gốc rõ ràng.
• Báo bác sĩ nếu bạn đang dùng thuốc hoặc có bệnh lý nền trước khi dùng thực phẩm bổ sung.
• Ngừng sử dụng và đi khám nếu có biểu hiện bất thường như hồi hộp, đau ngực, dị ứng.

Tìm hiểu thêm về axit amin

Muốn hiểu sự khác nhau giữa axit amin tạo protein và các chất giống axit amin như taurine, bạn có thể xem các bài về proline, serine, phenylalanine và glutamic acid.

Câu hỏi thường gặp

Taurine có phải axit amin không?

Taurine là hợp chất chứa lưu huỳnh thuộc nhóm axit amin sulfonic, nhưng không tham gia cấu tạo protein như 20 axit amin tiêu chuẩn.

Taurine có trong thực phẩm nào?

Có trong thịt, cá và hải sản; thực phẩm thực vật chứa rất ít.

Taurine trong nước tăng lực có an toàn không?

Cần thận trọng. Nước tăng lực còn chứa caffeine và đường. Trẻ em, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim mạch nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Có nên tự dùng taurine dạng viên bổ sung không?

Nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước, nhất là khi bạn đang có bệnh nền, đang mang thai, cho con bú hoặc dùng thuốc.

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của chuyên gia.

Nguồn tham khảo

• EFSA (2009). The use of taurine and D-glucurono-γ-lactone as constituents of the so-called energy drinks. EFSA Journal 935 – https://www.efsa.europa.eu/en/news/efsa-adopts-opinion-two-ingredients-commonly-used-some-energy-drinks
• PubChem – Taurine (NCBI) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Taurine
• Bộ Y tế Việt Nam – Cục An toàn thực phẩm, quy định về thực phẩm bảo vệ sức khỏe