Doanh thu thuần là gì? Cách tính doanh thu thuần

Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ − Các khoản giảm trừ doanh thu. Đây là phần doanh thu doanh nghiệp thực sự được ghi nhận sau khi đã trừ chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại và các khoản thuế được ghi giảm doanh thu.

Doanh thu là gì?

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ, làm tăng vốn chủ sở hữu. Nói đơn giản, đó là toàn bộ số tiền ghi nhận trên hóa đơn bán ra, dù đã thu tiền hay còn nợ.

Doanh thu khác với số tiền thực nhận vào quỹ: bán hàng trả chậm vẫn được ghi doanh thu, còn khách ứng trước tiền thì chưa. Doanh thu cũng khác doanh số — doanh số là con số thống kê bán hàng, không phải chỉ tiêu kế toán.

Doanh thu thuần là gì?

Doanh thu thuần (tiếng Anh: net revenue hoặc net sales) là doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ sau khi loại bỏ các khoản giảm trừ. Trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, doanh thu thuần là chỉ tiêu mã số 10, bằng mã số 01 trừ mã số 02.

Các khoản giảm trừ doanh thu gồm:

• Chiết khấu thương mại: giảm giá cho khách mua với khối lượng lớn theo thỏa thuận.
• Giảm giá hàng bán: giảm trừ cho khách vì hàng kém phẩm chất, sai quy cách, giao trễ.
• Hàng bán bị trả lại: giá trị hàng đã ghi doanh thu nhưng khách trả lại.
• Thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng tính theo phương pháp trực tiếp — các khoản này được ghi giảm doanh thu.

Cách tính doanh thu thuần

Công thức tổng quát:

Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ − (Chiết khấu thương mại + Giảm giá hàng bán + Hàng bán bị trả lại + Các khoản thuế ghi giảm doanh thu)

Sau đó, doanh thu thuần là điểm khởi đầu để tính các chỉ tiêu lợi nhuận:

• Lợi nhuận gộp = Doanh thu thuần − Giá vốn hàng bán.
• Tỷ suất lợi nhuận gộp = Lợi nhuận gộp ÷ Doanh thu thuần × 100%.

Ví dụ tính doanh thu thuần

Trong quý, một công ty bán lẻ ghi nhận các số liệu sau:

Chỉ tiêu	Số tiền (đồng)
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ	1.000.000.000
Chiết khấu thương mại	20.000.000
Giảm giá hàng bán	10.000.000
Hàng bán bị trả lại	30.000.000
Doanh thu thuần	940.000.000
Giá vốn hàng bán	700.000.000
Lợi nhuận gộp	240.000.000

Cách tính từng bước: tổng các khoản giảm trừ = 20.000.000 + 10.000.000 + 30.000.000 = 60.000.000 đồng. Doanh thu thuần = 1.000.000.000 − 60.000.000 = 940.000.000 đồng. Lợi nhuận gộp = 940.000.000 − 700.000.000 = 240.000.000 đồng. Tỷ suất lợi nhuận gộp = 240.000.000 ÷ 940.000.000 × 100% ≈ 25,5%.

Phân biệt các chỉ tiêu dễ lẫn

Chỉ tiêu	Ý nghĩa
Doanh thu	Tổng giá trị bán ra trước giảm trừ
Doanh thu thuần	Doanh thu sau khi trừ các khoản giảm trừ
Lợi nhuận gộp	Doanh thu thuần trừ giá vốn hàng bán
Lợi nhuận sau thuế	Phần còn lại sau toàn bộ chi phí và thuế
Dòng tiền thu được	Tiền thực nhận, phụ thuộc kỳ hạn thu nợ

Vì sao doanh thu thuần quan trọng?

Doanh thu thuần là con số nhà đầu tư và ngân hàng nhìn đầu tiên khi đánh giá quy mô thật của doanh nghiệp, vì nó loại bỏ phần doanh thu “ảo” do hàng trả lại hay chiết khấu. Nó cũng là mẫu số của nhiều tỷ suất sinh lời, nên sai ở đây sẽ sai toàn bộ phân tích phía sau.

Với ban điều hành, tỷ lệ giảm trừ trên doanh thu là một chỉ báo chất lượng: tỷ lệ hàng trả lại tăng thường phản ánh vấn đề về sản phẩm hoặc giao vận. Những người giữ vai trò như CGO hay CSO thường theo dõi chỉ tiêu này thay vì chỉ nhìn doanh thu gộp. Thương hiệu vận hành flagship store cũng dùng doanh thu thuần để so sánh hiệu quả giữa các điểm bán.

Câu hỏi thường gặp

Doanh thu thuần và doanh thu khác nhau thế nào?

Doanh thu là toàn bộ số tiền ghi trên hóa đơn bán hàng. Doanh thu thuần là phần còn lại sau khi trừ chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại và các khoản thuế được ghi giảm doanh thu.

Doanh thu thuần có bao gồm thuế GTGT không?

Với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì không, vì thuế GTGT đầu ra là khoản phải nộp cho Nhà nước, không phải doanh thu của doanh nghiệp.

Doanh thu thuần nằm ở chỉ tiêu nào trên báo cáo?

Trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo mẫu B02-DN, doanh thu thuần là chỉ tiêu mã số 10, bằng mã số 01 trừ mã số 02.

Doanh thu thuần có phải lợi nhuận không?

Không. Doanh thu thuần chưa trừ giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý, lãi vay hay thuế thu nhập doanh nghiệp, nên nó luôn lớn hơn lợi nhuận.

Doanh thu thuần có thể giảm mạnh vì lý do gì?

Thường do hàng bán bị trả lại nhiều, chính sách chiết khấu quá mạnh tay, hoặc doanh nghiệp bán hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu với tỷ lệ cao.

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của chuyên gia.