Năm nhuận là gì? Cách tính năm nhuận dương lịch, âm lịch

Năm nhuận dương lịch là năm có 366 ngày (thêm ngày 29/2), xác định bằng quy tắc: năm chia hết cho 4 là năm nhuận; riêng năm tròn thế kỷ (chia hết cho 100) thì phải chia hết cho 400 mới là năm nhuận. Còn năm nhuận âm lịch là năm có 13 tháng vì được thêm một tháng nhuận, tính theo chu kỳ 19 năm – cách tính hoàn toàn khác dương lịch.

Vì sao phải có năm nhuận?

Một vòng Trái Đất quanh Mặt Trời (năm xuân phân) dài khoảng 365,2422 ngày, không tròn 365 ngày. Nếu mỗi năm chỉ tính 365 ngày, mỗi năm ta “thiếu” gần 0,2422 ngày; sau khoảng 4 năm là thiếu gần đúng một ngày, sau 100 năm lệch tới gần 24 ngày. Khi đó các mùa sẽ trôi dần: ngày đầu xuân có thể rơi vào giữa mùa đông.

Để chặn sai số đó, lịch Gregory (dương lịch đang dùng) cộng thêm một ngày vào tháng 2 sau mỗi 4 năm. Nhưng cộng đều 1 ngày/4 năm thì mỗi năm thành 365,25 ngày – nhiều hơn thực tế khoảng 0,0078 ngày. Vì vậy lịch bỏ bớt 3 năm nhuận trong mỗi 400 năm bằng cách loại các năm tròn thế kỷ không chia hết cho 400.

Kết quả: 400 năm có 97 năm nhuận, tổng cộng 400 × 365 + 97 = 146.097 ngày, tức trung bình 365,2425 ngày/năm – chỉ lệch khoảng 0,0003 ngày so với thực tế, tương đương 1 ngày sau hơn 3.000 năm.

Cách tính năm nhuận dương lịch

Hai bước đơn giản:

1. Năm không chia hết cho 100: chia hết cho 4 → năm nhuận.
2. Năm chia hết cho 100 (năm tròn thế kỷ): phải chia hết cho 400 → năm nhuận.

Ví dụ có lời giải:

• 2024: 2024 ÷ 4 = 506 (chia hết), 2024 không chia hết cho 100 → là năm nhuận, có 366 ngày.
• 2026: 2026 ÷ 4 = 506,5 (không chia hết) → không phải năm nhuận, có 365 ngày.
• 1900: chia hết cho 4 và cho 100, nhưng 1900 ÷ 400 = 4,75 (không chia hết) → không phải năm nhuận.
• 2000: chia hết cho 4, cho 100 và 2000 ÷ 400 = 5 (chia hết) → là năm nhuận.

Mẹo nhớ nhanh: hai chữ số cuối chia hết cho 4 là nhuận; gặp năm có hai số cuối là 00 thì xét tiếp hai chữ số đầu có chia hết cho 4 không (1900 → 19 không chia hết → không nhuận; 2000 → 20 chia hết → nhuận).

Cách tính năm nhuận âm lịch

Âm lịch Việt Nam thực chất là âm dương lịch: tháng tính theo chu kỳ Mặt Trăng (29 hoặc 30 ngày), nhưng năm vẫn phải khớp với mùa của Mặt Trời. Một năm 12 tháng âm chỉ dài khoảng 354–355 ngày, ít hơn năm dương lịch khoảng 11 ngày. Sau 3 năm là lệch hơn một tháng, nên người ta thêm một tháng nhuận để kéo lại.

Trong 19 năm có 7 tháng nhuận (chu kỳ Mét-tôn): 19 năm dương lịch dài khoảng 6.939,6 ngày, còn 235 tháng Mặt Trăng × 29,53059 ngày ≈ 6.939,7 ngày – gần như trùng khớp, mà 235 = 19 × 12 + 7.

Cách tính nhanh: lấy năm dương lịch chia cho 19, nếu số dư là 0, 3, 6, 9, 11, 14 hoặc 17 thì năm âm lịch tương ứng là năm nhuận.

• 2025 ÷ 19 = 106 dư 11 → năm Ất Tỵ 2025 là năm nhuận âm lịch (nhuận tháng 6).
• 2026 ÷ 19 = 106 dư 12 → không phải năm nhuận âm lịch.
• 2028 ÷ 19 = 106 dư 14 → năm nhuận âm lịch.

Còn nhuận tháng mấy thì không tính nhẩm được: các nhà làm lịch xác định bằng vị trí của 24 tiết khí – tháng âm lịch nào không chứa “trung khí” (các tiết khí đứng giữa tháng như Xuân phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí) sẽ được lấy làm tháng nhuận, và nhuận theo tên tháng liền trước. Vì vậy mới có năm nhuận tháng 2, năm nhuận tháng 6.

Năm nhuận là năm nào? Bảng năm nhuận 2020–2040

Năm	Chia hết cho 4?	Nhuận dương lịch (366 ngày)	Số dư khi chia 19	Nhuận âm lịch (13 tháng)
2020	Có	Có	6	Có
2023	Không	Không	9	Có
2024	Có	Có	10	Không
2025	Không	Không	11	Có
2026	Không	Không	12	Không
2028	Có	Có	14	Có
2031	Không	Không	17	Có
2032	Có	Có	18	Không
2033	Không	Không	0	Có
2036	Có	Có	3	Có
2040	Có	Có	7	Không

Khi cần biết năm nhuận là năm nào, bạn chỉ việc đối chiếu bảng trên. Có thể thấy năm nhuận dương lịch và năm nhuận âm lịch là hai chuyện riêng: 2024 nhuận dương lịch nhưng không nhuận âm lịch, còn 2025 thì ngược lại. Riêng 2020, 2028 và 2036 trùng cả hai.

Năm nhuận có bao nhiêu ngày?

• Năm nhuận dương lịch: 366 ngày, tháng 2 có 29 ngày. Chi tiết số tuần, số quý tương ứng xem thêm ở bài năm nhuận có bao nhiêu ngày.
• Năm thường dương lịch: 365 ngày = 52 tuần 1 ngày. Năm nhuận là 52 tuần 2 ngày, nên ngày trong tuần của một ngày cố định sẽ nhảy 2 bước sau năm nhuận. Cách quy đổi tuần, quý trong năm có trong bài 1 năm có bao nhiêu tuần, quý, ngày.
• Năm nhuận âm lịch: khoảng 383–385 ngày vì có thêm một tháng 29 hoặc 30 ngày.

Những nhầm lẫn thường gặp

• “Cứ 4 năm là nhuận”: đúng với phần lớn trường hợp nhưng sai với năm tròn thế kỷ như 1700, 1800, 1900, 2100.
• Nhầm năm nhuận dương lịch với năm nhuận âm lịch: hai hệ lịch dùng hai quy tắc khác nhau, không suy ra nhau được.
• Nghĩ tháng nhuận luôn là tháng 2 âm: tháng nhuận có thể là bất kỳ tháng nào, phụ thuộc tiết khí của năm đó.
• Người sinh 29/2 không có sinh nhật: giấy tờ vẫn ghi 29/2; những năm không nhuận, nhiều người chọn kỷ niệm ngày 28/2 hoặc 1/3 cho tiện.
• Ngày âm lịch của các dịp lễ truyền thống, ví dụ Tết Trùng Thập, rơi vào ngày dương lịch khác nhau mỗi năm, và năm nhuận âm lịch càng làm khoảng lệch này rõ hơn.

Câu hỏi thường gặp

Năm nhuận là năm nào gần nhất?

Năm nhuận dương lịch gần đây là 2024, tiếp theo là 2028 và 2032. Về âm lịch, các năm nhuận gần đây gồm 2023, 2025 và 2028.

2026 có phải năm nhuận không?

Không. 2026 không chia hết cho 4 nên có 365 ngày, tháng 2 chỉ có 28 ngày; chia 2026 cho 19 được số dư 12 nên cũng không phải năm nhuận âm lịch.

Vì sao năm 1900 không phải năm nhuận?

Vì 1900 là năm tròn thế kỷ nhưng không chia hết cho 400. Theo lịch Gregory, các năm như 1700, 1800, 1900, 2100 đều không nhuận, còn 1600 và 2000 thì có.

Năm nhuận âm lịch có bao nhiêu ngày?

Khoảng 383–385 ngày, vì năm đó có 13 tháng: 12 tháng thường cộng thêm một tháng nhuận dài 29 hoặc 30 ngày.

Làm sao biết năm âm lịch nhuận tháng mấy?

Không có công thức nhẩm. Tháng nhuận là tháng âm lịch không chứa trung khí, được xác định theo tính toán tiết khí, nên bạn cần tra lịch vạn niên của năm đó.