ASMR là gì? Cảm giác ASMR, các loại video và tác dụng

ASMR là viết tắt của Autonomous Sensory Meridian Response, tạm dịch là “phản xạ cảm giác khoái cảm tự phát”. Đây là cảm giác râm ran, dễ chịu, thường bắt đầu ở da đầu rồi lan xuống cổ và vai, xuất hiện ở một số người khi nghe hoặc xem những âm thanh, hình ảnh nhẹ nhàng nhất định.

Nguồn gốc cái tên ASMR

Thuật ngữ này được đặt vào năm 2010 trong một cộng đồng trực tuyến, nhằm gọi tên trải nghiệm mà nhiều người từng có nhưng chưa có từ để mô tả. Đây không phải thuật ngữ y khoa chính thức, và các nghiên cứu khoa học về ASMR mới ở giai đoạn đầu.

Trigger ASMR là gì?

Trigger là tác nhân gây ra cảm giác ASMR. Mỗi người nhạy cảm với trigger khác nhau, và có người không có cảm giác ASMR với bất kỳ trigger nào.

Nhóm trigger	Ví dụ
Âm thanh nhỏ	Thì thầm, gõ nhẹ lên bề mặt, cào nhẹ, lật giấy, nhai, uống nước
Chạm, chăm sóc giả lập	Mô phỏng chải tóc, trang điểm, khám sức khỏe, massage
Hình ảnh chuyển động chậm	Vẫy tay nhẹ, thao tác tỉ mỉ, làm đồ thủ công
Sự quan tâm, giọng nói dịu	Nói chuyện nhỏ nhẹ, đóng vai chăm sóc khách hàng

Các dạng video ASMR phổ biến

• Thì thầm (whisper): nói rất nhỏ gần micro.
• Mukbang ASMR, ăn uống: thu rõ tiếng nhai, uống.
• Role-play: nhập vai nhân viên spa, bác sĩ, thợ cắt tóc.
• Tapping, scratching: gõ, cào lên vật dụng.
• Thủ công, nấu ăn, cắt xà phòng, slime: thao tác chậm, âm thanh đặc trưng.

Muốn thu âm tốt, người làm thường dùng micro hai kênh (stereo hoặc binaural) để tạo cảm giác âm thanh vây quanh người nghe, và nên dùng tai nghe để trải nghiệm rõ hơn.

ASMR có tác dụng gì?

Nhiều người dùng ASMR để thư giãn hoặc dễ ngủ hơn. Một nghiên cứu năm 2018 của Poerio và cộng sự trên PLOS ONE ghi nhận người có cảm giác ASMR thường có nhịp tim giảm nhẹ và tâm trạng tích cực hơn khi xem video, so với nhóm không có phản ứng. Tuy nhiên quy mô nghiên cứu còn nhỏ, nên chưa thể kết luận ASMR chữa được mất ngủ hay lo âu. Hãy coi ASMR là một cách thư giãn tham khảo, không phải phương pháp điều trị.

Về cơ chế, cảm giác dễ chịu gắn với hệ phần thưởng trong não; bạn có thể đọc thêm về chất dẫn truyền thần kinh ở bài dopamine là gì. Thư giãn bằng ASMR cũng có điểm chung với thiền, xem chánh niệm là gì.

Lưu ý khi xem ASMR

• Một số người thấy khó chịu, bực bội với tiếng nhai hay thì thầm (hiện tượng này khác với ASMR).
• Không nên mở âm lượng quá lớn khi dùng tai nghe, vì có thể hại thính giác.
• Nếu mất ngủ kéo dài, hãy trao đổi với nhân viên y tế thay vì chỉ dựa vào video.
• Cẩn trọng với nội dung gắn nhãn ASMR nhưng không phù hợp lứa tuổi.

ASMR cũng là một xu hướng nội dung lớn trên mạng xã hội, tương tự các trend khác. Với cách thư giãn khác, bạn có thể tham khảo thêm cách điều chỉnh cortisol, hormone liên quan stress.

Câu hỏi thường gặp

Ai cũng cảm nhận được ASMR không?

Không. Chỉ một bộ phận người có cảm giác này, và mỗi người phản ứng với trigger khác nhau. Không cảm nhận được ASMR là bình thường.

ASMR có giúp dễ ngủ không?

Nhiều người cho biết ASMR giúp họ thư giãn và dễ ngủ hơn, nhưng bằng chứng khoa học còn hạn chế. Nó chỉ nên là biện pháp tham khảo.

ASMR có hại không?

Nhìn chung xem ASMR không gây hại, nhưng nên giữ âm lượng vừa phải khi dùng tai nghe và không để thay thế việc đi khám khi mất ngủ kéo dài.

Vì sao tôi thấy khó chịu khi nghe tiếng nhai?

Đó có thể là hội chứng misophonia, một phản ứng khó chịu với một số âm thanh, khác với ASMR. Nếu ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, hãy hỏi ý kiến chuyên gia.

Nguồn tham khảo

• Barratt EL, Davis NJ (2015), Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR), PeerJ 3:e851
• Poerio GL et al. (2018), More than a feeling: ASMR is characterized by reliable changes in affect and physiology, PLOS ONE