Giấy A3 bằng bao nhiêu lần giấy A4? Tỉ lệ các khổ giấy A0–A5

Giấy A3 lớn gấp 2 lần giấy A4 (A3 = 297 × 420 mm, A4 = 210 × 297 mm). Theo cùng quy luật, khổ giấy A0 lớn gấp 8 lần khổ giấy A3 và gấp 16 lần giấy A4, vì mỗi khổ giấy A lớn gấp đôi khổ có số liền sau.

Quy luật của khổ giấy A theo ISO 216

Các khổ giấy A0, A1, A2, A3, A4, A5… được quy định trong tiêu chuẩn quốc tế ISO 216, Việt Nam cũng áp dụng hệ khổ giấy này. Hệ A dựa trên ba nguyên tắc rất gọn:

1. A0 có diện tích 1 m² (841 × 1.189 mm, xấp xỉ 1 m²).
2. Tỉ lệ cạnh dài / cạnh ngắn luôn bằng √2 ≈ 1,414 ở mọi khổ.
3. Cắt đôi một tờ theo cạnh dài sẽ được hai tờ của khổ kế tiếp: cắt đôi A0 được 2 tờ A1, cắt đôi A1 được 2 tờ A2, cứ thế đến A3, A4, A5.

Nhờ tỉ lệ √2, khi cắt đôi, tờ giấy mới vẫn giữ nguyên hình dạng. Đây là lý do khi phóng to A4 lên A3 trên máy photocopy, bạn chỉ cần chọn tỉ lệ 141% mà nội dung không bị méo.

Bảng kích thước và diện tích các khổ giấy A0–A5

Khổ giấy	Kích thước (mm)	Kích thước (cm)	Diện tích (m²)	Bằng bao nhiêu tờ A4
A0	841 × 1.189	84,1 × 118,9	1	16
A1	594 × 841	59,4 × 84,1	0,5	8
A2	420 × 594	42 × 59,4	0,25	4
A3	297 × 420	29,7 × 42	0,125	2
A4	210 × 297	21 × 29,7	0,0625	1
A5	148 × 210	14,8 × 21	0,03125	1/2

Diện tích ghi trong bảng là giá trị danh nghĩa theo quy luật chia đôi; kích thước thực tế được làm tròn đến milimét nên diện tích đo được sẽ chênh rất nhỏ. Nếu cần đổi sang inch, bạn có thể xem cách đổi inch sang cm (1 inch = 2,54 cm).

Cách tính một khổ giấy lớn gấp bao nhiêu lần khổ khác

Vì mỗi bậc chênh nhau đúng 2 lần, bạn chỉ cần đếm số bậc giữa hai khổ rồi lấy 2 mũ số bậc đó:

Số lần = 2ⁿ, với n = (số của khổ nhỏ) − (số của khổ lớn).

Ví dụ có lời giải:

• A3 so với A4: n = 4 − 3 = 1, số lần = 2¹ = 2. Giấy A3 bằng 2 tờ A4 ghép theo cạnh dài.
• A0 so với A3: n = 3 − 0 = 3, số lần = 2³ = 8. Vậy khổ giấy A0 lớn gấp 8 lần khổ giấy A3.
• A0 so với A4: n = 4 − 0 = 4, số lần = 2⁴ = 16.
• A1 so với A5: n = 5 − 1 = 4, số lần = 16.

Kiểm tra lại bằng diện tích: A0 = 1 m², A3 = 0,125 m², 1 ÷ 0,125 = 8. Kết quả khớp. Nói cách khác, khi ai đó hỏi khổ giấy A0 lớn gấp bao nhiêu lần khổ giấy A3, bạn chỉ cần nhớ con số 8: xếp 8 tờ A3 thành lưới 2 hàng × 4 cột (hoặc 4 hàng × 2 cột, tùy chiều đặt giấy) sẽ phủ kín đúng một tờ A0. Với câu hỏi ngược lại, A3 bằng 1/8 diện tích A0, tức 0,125 m². Nếu muốn ôn lại phép tính mũ, xem thêm bài lũy thừa là gì.

Lớn gấp 2 lần về diện tích, không phải về cạnh

Đây là chỗ nhiều bạn hiểu nhầm. A3 lớn gấp 2 lần A4 là nói về diện tích. Còn chiều dài cạnh chỉ tăng khoảng 1,414 lần (√2):

• Cạnh ngắn A3 (297 mm) bằng đúng cạnh dài A4 (297 mm).
• Cạnh dài A3 (420 mm) gấp đôi cạnh ngắn A4 (210 mm).

Tương tự, A0 lớn gấp 8 lần A3 về diện tích nhưng mỗi cạnh chỉ dài hơn khoảng 2,83 lần (√8 = 2√2). Khi phóng to bằng máy photocopy, tỉ lệ bạn nhập là tỉ lệ cạnh: A4 lên A3 là 141%, A4 lên A2 là 200%, A3 xuống A4 là 71%.

Ứng dụng thực tế

• Ghép bản vẽ: máy in chỉ in A4, muốn được tấm A3 thì in 2 tờ A4 rồi ghép theo cạnh dài; muốn được A1 thì cần 8 tờ A4.
• Tính giá in ấn: nhiều tiệm in tính giá poster theo diện tích, nên in A2 tốn giấy gấp đôi A3.
• Chọn khổ trình bày: A4 cho văn bản, A3 cho bảng biểu và bản vẽ nhỏ, A1–A0 cho bản vẽ kỹ thuật, poster hội thảo.

Chi tiết từng khổ bạn xem thêm: kích thước giấy A4, khổ giấy A1 và khổ giấy A2.

Lưu ý và sai lầm thường gặp

• Nhầm “gấp đôi” là gấp đôi cả hai cạnh. Nếu gấp đôi cả hai cạnh, diện tích sẽ tăng 4 lần (ví dụ từ A4 lên A2).
• Nhầm khổ A với khổ Letter của Mỹ (215,9 × 279,4 mm). Letter ngắn hơn và rộng hơn A4 một chút, không theo tỉ lệ √2.
• Quên rằng số càng nhỏ thì khổ càng lớn: A0 lớn nhất, A5 nhỏ hơn A4.
• Trả lời câu hỏi khổ giấy A0 lớn gấp bao nhiêu lần khổ giấy A3 là 3 lần (lấy hiệu 3 − 0). Hiệu số chỉ là số bậc; đáp án đúng là 2³ = 8 lần.

Câu hỏi thường gặp

Giấy A3 bằng bao nhiêu tờ A4?

Giấy A3 bằng đúng 2 tờ A4 đặt cạnh nhau theo cạnh dài 297 mm.

Khổ giấy A0 lớn gấp bao nhiêu lần khổ giấy A3?

Khổ A0 lớn gấp 8 lần khổ A3, vì A0 cách A3 ba bậc và 2 × 2 × 2 = 8.

A0 bằng bao nhiêu tờ A4?

A0 bằng 16 tờ A4, tương ứng diện tích 1 m² so với 0,0625 m².

Phóng A4 lên A3 thì chọn tỉ lệ bao nhiêu phần trăm?

Chọn khoảng 141% (√2). Thu nhỏ A3 xuống A4 thì chọn khoảng 71%.