Cách chơi cờ vua cho người mới: luật, nước đi từng quân
Mình muốn dạy con và tự học cờ vua nhưng nhìn các quân cờ thấy rối, không nhớ quân nào đi thế nào. Có cách nào bắt đầu từ con số không?
1 câu trả lời
Cờ vua chơi giữa hai người trên bàn 8×8 = 64 ô, mỗi bên 16 quân, bên cầm quân trắng đi trước và mục tiêu là chiếu hết vua đối phương. Hai người luân phiên mỗi lượt đi một nước.
Xếp bàn cờ đúng cách
- Đặt bàn sao cho ô góc bên phải của mỗi người là ô sáng.
- Hàng sau xếp từ trái sang phải: xe, mã, tượng, hậu, vua, tượng, mã, xe.
- Hàng trước xếp 8 quân tốt.
- Hậu luôn đứng trên ô cùng màu với nó (hậu trắng trên ô sáng, hậu đen trên ô tối).
Mỗi bên gồm 1 vua, 1 hậu, 2 xe, 2 tượng, 2 mã và 8 tốt, tổng 16 quân.
Cách đi từng quân
| Quân | Cách đi | Giá trị tham khảo |
|---|---|---|
| Vua | Một ô theo mọi hướng, không được đi vào ô bị đối phương chiếu | Quan trọng nhất |
| Hậu | Bao nhiêu ô tuỳ ý theo hàng ngang, dọc, chéo | 9 |
| Xe | Bao nhiêu ô tuỳ ý theo hàng ngang hoặc dọc | 5 |
| Tượng | Bao nhiêu ô tuỳ ý theo đường chéo, luôn ở một màu ô | 3 |
| Mã | Đi hình chữ L (2 ô một hướng, 1 ô vuông góc), được nhảy qua quân khác | 3 |
| Tốt | Đi thẳng 1 ô; nước đầu được đi 2 ô; ăn quân theo đường chéo phía trước | 1 |
Giá trị chỉ là ước lượng giúp bạn quyết định có nên đổi quân hay không, không phải luật chính thức.
Các luật đặc biệt cần biết
- Nhập thành: vua đi sang 2 ô về phía xe, xe nhảy qua đứng cạnh vua. Chỉ được thực hiện khi vua và xe chưa đi, giữa hai quân không có quân nào, vua không đang bị chiếu và không đi qua ô bị chiếu.
- Phong cấp: tốt đi đến hàng cuối của đối phương thì đổi thành hậu, xe, tượng hoặc mã, thường chọn hậu.
- Bắt tốt qua đường: khi tốt đối phương vừa đi 2 ô và đứng cạnh tốt của bạn, bạn có thể ăn như thể nó chỉ đi 1 ô, nhưng phải ăn ngay ở lượt kế tiếp.
Chiếu, chiếu hết và hòa cờ
Vua bị tấn công gọi là bị chiếu và phải thoát ngay bằng cách di chuyển, chặn đường hoặc ăn quân đang chiếu. Nếu không thể thoát, đó là chiếu hết và ván cờ kết thúc. Ván cờ hòa trong các trường hợp: hai bên đồng ý hòa, bên đến lượt không còn nước đi hợp lệ nhưng vua không bị chiếu (hết nước đi), một thế cờ lặp lại ba lần, 50 nước đi mà không có quân bị ăn hay tốt nào di chuyển, hoặc cả hai bên không đủ lực lượng để chiếu hết.
Mẹo mở đầu cho người mới
- Kiểm soát trung tâm bằng cách đẩy tốt giữa ra 1–2 ô.
- Đưa mã và tượng ra sớm, nhập thành để bảo vệ vua.
- Không đi một quân hai lần trong khai cuộc nếu chưa cần thiết.
- Không đưa hậu ra quá sớm để khỏi bị đuổi đánh.
- Trước mỗi nước, kiểm tra xem quân vừa đi có bị ăn không và có quân nào của mình đang bị đe doạ không.
Học cờ vua tiếp theo thế nào?
Bạn có thể chơi với bạn bè hoặc máy tính ở mức dễ, sau đó giải bài tập chiếu hết 1–2 nước để luyện tư duy. Cờ vua rèn tính kiên nhẫn và khả năng tính trước, tương tự việc giải Rubik theo từng bước. Với trẻ, cờ vua cũng là hoạt động phù hợp với định hướng giáo dục STEM và giúp xây dựng tư duy (mindset) chấp nhận thất bại để cải thiện.
Câu hỏi thường gặp
Quân nào đi trước trong cờ vua?
Quân trắng luôn đi trước, sau đó hai bên thay phiên nhau mỗi lượt một nước.
Cờ vua có bao nhiêu quân, bao nhiêu ô?
Bàn cờ có 64 ô, mỗi bên 16 quân (1 vua, 1 hậu, 2 xe, 2 tượng, 2 mã, 8 tốt), tổng cộng 32 quân.
Thế nào là chiếu hết?
Là khi vua đang bị chiếu và không có cách nào thoát (không di chuyển, chặn hay ăn được quân chiếu). Ván cờ kết thúc và bên chiếu hết thắng.
Trẻ mấy tuổi học cờ vua được?
Nhiều trẻ có thể bắt đầu từ khoảng 5–6 tuổi bằng cách học luật đơn giản qua trò chơi, tuy nhiên mỗi bé tiếp thu khác nhau.
Câu trả lời của bạn
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để trả lời câu hỏi này.